Hadi Araştıralım

post

JOSEFINE KLOUGART | PAZAR SOHBETLERİ

İkimizden Biri Uyuyor isimli harika kitabıyla tanıdığımız Danimarkalı yazar Josefıne Klougart ile bir röportaj gerçekleştirdik. Keyifli okumalar dileriz..

 

Sanat tarihi ve edebiyat okuduktan sonra Kopenhag Danimarkalı Yazarlar Okulu’ndan mezun olmuşsunuz. Bu size oldukça iyi bir deneyim sağlamış olmalı. Sizce bu deneyim yazarlığınızı nasıl etkiledi?

Danimarkalı Yazarlar Okulu’nun eski direktörü yazar Hans Otto Jørgensen ile olan iletişimimin bunda önemli katkısı olduğunu düşünüyorum. Bu biraz edebiyata nasıl baktığım ve ilgilendiğimle ilgili. Ama aynı zamanda kendini göstermek ve sesini duyurmakla da ilgili. Çünkü belirli bir metin üzerinde çalışmak, dilimizin kapasitesini ve sınırlarını keşfederken kolektif düşünce biçimimizi ortaya serer.

Edebiyat, insan olmanın ne anlama geldiğini sorgulayan temel bir araştırmadır. Edebiyatın dili ise, düşünce olanaklarının genişlettiği aktivizmdir. Öğretilecek ve okunacak bu araştırmaları hem yazar hem de diğer okurlar için dünyayı ifade edebilen diyaloglarla uygulamanın yoludur.

İnsanlar sizi “Danimarka’nın Woolf’u” olarak tanımlıyor. Bu size nasıl hissettiriyor? 

Gülümsüyorum.  Benzetmeler her zaman komiktir. Sonuçta Woolf kıyaslanmak için kötü bir yazar değil. Kesinlikle şikayetçi değilim.

Virginia Woolf’un hayatınızda nasıl bir yeri var?

Onun çalışmaları benim için çok anlamlı. İnsan bilincini ciddi bir yaklaşımla ele alıyor. Bunu zekası ve neredeyse korkutucu analitik kapasitesiyle beraber ahenkli ve güzel bir şekilde bize sunduğuna inanıyorum.

İkimizden Biri Uyuyor” Türkçeye çevrilen ilk kitabınız. Yazarı yazdığı dilden okumanın daha özel olduğuna şüphe yok. Kitabınız başka dile çevrilmesi ve çeşitli ülkelerde okunması nasıl hissettiriyor?

Kitaplarımın ülkeleri gezmesinden ve Danimarka kültürünün dışına çıkıp yeni fikirlere ulaşmasından çok memnunum. Genelde çeviri kitaplara baktığımda aynı olmadıklarını fark ediyorum. Çeviriler kitabı sanki orijinal değil de kardeşi gibi gösteriyor. Aynı genetik koda sahip fakat büyük varyasyonlara ve değişimlere uğramış kardeş bir dil gibi. Her dil bize spesifik elementlerini, düşüncelerini ve metne dair öngörülerini getiriyor. Üstelik bunlar kitabın kendi dilinde belirsiz gölgeler gibi kalıyorlarÇevirilerde bu oldukça fark edilebilir ve tahmin edilebilir bir durum.

Sizin için iyi edebiyatın kriterleri nedir? Ülkelere göre iyi edebiyat kavramlarının değiştiğini düşünüyor musunuz?

İyi edebiyat, duygu ve düşünce dünyalarının çatışmasını ortaya koyandır. Edebiyat, okuduğumuzda bir şeyler değiştirir. Bu kişisel bir konunun aksine yeni dünya görüşüyle ilgilidir. Yeni bir ses, yeni bir bakış açısı kendimize ve dünyaya dair fikirleri değiştirerek fark yaratır.

Bu sene ve 2011’de Tanpınar Edebiyat Festivali’nde yer aldınız. Bu festivali nasıl değerlendiriyorsunuz? Uluslararası festivallerin dünyanın her yerinden yazarları bir araya getirmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?                                                                                                                                                                                                       

Bu festivalin bir parçası olmaktan gurur duyuyorum. Bunu 2011’de de deneyimledim ve çok sıcak bir atmosfere tanık oldum. Tutkulu okuyucularla ve üniversitelilerle bir araya gelmeyi hep dört gözle bekliyorum. Bu harika bir ayrıcalık.

“İkimizden Biri Uyuyor” ayrılık ve birliktelik içeren, aşk temalı bir kitap. Sizin aşk tanımınız nedir? Bu konuda kötümser misiniz? 

Kelimeler çok fazla anlama geldiğinden aşktan böyle tek bir şeymiş gibi bahsetmek çok zor. Genellikle aşkın bize ve dünyaya güzel bir enerji yaydığını düşünüyorum. Eğer çok kötü hissettirmiyorsa ve savunmasız kalmaktan korkmuyorsanız bağlanabileceğiniz bir şey. Tabii bizim bahsettiğimiz aşk genelde insanlar arasında olan. Güçlü bir şekilde yükselen ve iki insan tarafından paylaşılan odaklanmış bir enerji söz konusu. Onlar hayallerini, düşlerini ve en büyük korkularını paylaşıyorlar. İki kişi birbirini sevdiğinde, kişisel olarak dünyada deneyimlediklerinden çok daha fazlasını yapıyorlar. Işığa doğru iki kişilik bir adım atıp 3. şahıslara, olaylara kör oluyorlar ve tüm bunları kaybetme korkusu tüm hücrelerini sarsarken yapıyorlarBirini umutsuzca sevmenin ise tüm bunlardan daha çok güç ve cesaret gerektiren bir durum olduğu kesin.

Benzersiz bir anlatıma sahipsiniz. Bunun sizin için doğru yol olduğuna nasıl karar verdiniz?

Elimden gelenin en iyisini yazmaya çalışıyorum. İkimizden Biri Uyuyor’la canlandırmaya açık, basit bir kitap yazmak istedim. Sanırım bunu iki insan arasındaki çekimle var olan, yükselen ve yaratıcı bir güce ulaşan aşk fikriyle, sezgisel olarak yaptım

 Dünyanın gerçekliğini kitaplarınızdaki derinlik ile tasvir ediyorsunuz. Gerçeklik kavramını nasıl tanımlarsınız?

Gerçeklik, ‘şey’ dediğimiz her şeyin ideal durumu ya da düşünselliğinin aksine, gerçekte asıl var olan durum olarak tanımlanır.

Sevdiğimiz zaman veya iyi bir edebi eseri okuduğumuz zaman gerçekliğin içine girerizÇünkü aslında biz; aynı fikirde olmasak da insan olduğumuz için bağlantı kurma ihtiyacı duyan bir topluluğuz.

Bu, entropiden uzaklaşırken karmaşıklığa doğru gitme hareketiyle bağlantılı. Gerçeklik, çevremizde yükselen ve katı düşüncelerle dolu dünyamız ile rahatsız edilmeyen, korunan bir bilinçle karşılaşmamızdırYa da en azından dünyamız, onun dışında bir şeyle -bir fikir veya düşünce olarak “yönetilebilir” bir şeyle- nadiren izin verdiğinde karşılaşacağız

Doğadaki her şey, bedenlerimiz de dahil olmak üzere bizlere yaratılışı hatırlatır. Sadece fikirlerle bağlantı kurmakla yetinmek, kendi sınırlı bilinçlerimizde tutulacak kadar küçük olana bağlanmak demektir. Bu bizi yalnızlığa ve gerçekçilik hissine yol açan bir yola götürmekle kalmaz, aynı zamanda bizi doğrudan dogmatizme ve faşizme götürerek tek boyutlu bir dünya ve korkunç bir zihin gerçekliği dünyası sunar.

Dünyadaki ve kendi içimizdeki gerçeklik algısının bir yanılgı olduğu fikrine kapıldığımızda acınası ve tehlikeli yaratıklara dönüşümümüz başlar. İçimizdeki bu tarafı bir arada tutmak için ortaya çıkardığımız oluşum da bizim sevgimizdir.

Röportaj: Tüles Talu

Çeviri, Düzenleme: Esra Başkaya

Röportajımızı gerçekleştirmemize katkıda bulunan Kalem Ajans’a ve İstanbul Tanpınar Edebiyat Festivali ekibine çok teşekkür ederiz.

 

Yorum Yok

Add your review